Η σύγκρια (2)

Η σύγκρια (Β΄μέρος)

(…Ο Θωμάς δεν μπορούσε να διαννοηθεί να πει κάτι τέτοιο στην Δέσποινα, αλλά τις σπόντες τις άκουγε εκείνη, βρίσκανε τρόπο οι γυναίκες να τα κυκλοφορούν με τις δούλες. Κάποια μέρα λοιπόν αποφάσισε να βγει μπροστά και να προλάβει  τη λύση που έβλεπε να έρχεται. Όταν πλάγιασε ένα βράδυ στον Θωμά και πριν την αρχίσει στα χάδια και τα φιλιά, του μίλησε…)

-Θες κι άλλη γυναίκα άντρα μου; Να την έχεις να αυγατέψει τα αρσενικά της φαμίλιας και να μην  κινδυνέψει να ξεκληριστεί η πατριά σου; Μάθε ότι σε νιώθω σα να ‘μαι στη θέση σου και ότι δεν έχω αντίρρηση. Μόνο, ένα σου ζητώ, άσε με να τη βρω εγώ. Να μη μου ‘ρθει καμιά γλωσσού και φαντασμένη πεσκέκι από τις συννυφάδες μου. Και για σένα να ‘ναι καλή γι αυτό που τη θες και για μένα να ‘ναι καλή παρέα.

-Δεσποινιώ μου,  δεν θα μπορούσα ποτέ να σου το ζητήσω. Αφού όμως το αντέχεις, βρες όποια  νομίζεις  και φέρτη στο σπίτι. Εγώ θα σε έχω πάντα σαν πρώτη και λατρεμένη γυναίκα μου. Και μόνο την επιλογή τη δική σου θα ακολουθήσω.

Εκείνο το βράδυ, κάνανε τρελό τον έρωτά τους, ως την αυγή το τράβηξαν σα να γλεντούσαν την τελευταία τους νύχτα μαζί πριν από τη μάχη,  σα να μην υπήρχε άλλο βράδυ που θα ‘μεναν μόνοι.

Η Δέσποινα με το που έφυγε ο Θωμάς για το διαφέντεμα της περιουσίας τους, κίνησε για το ψάξιμο. Φοβήθηκε πραγματικά μην της φέρουν καμιά που θα της έκανε τη ζωή δύσκολη. Και αφού το έθιμο για τις σύγκριες ήταν άγραφος νόμος στα μεγαλόσογα τα μανιάτικα, το πήρε απόφαση κι είπε τουλάχιστον να την εύρει μόνη και να γλυτώσει τη φερτή. Εξάλλου τα σόγια των φαμέγιων που θα ‘ψαχνε τα ήξερε καλά.

Δεν άργησε να βρει τη Στελιανή. Μια ξαδέρφη της μακρινή από το Γερολιμένα, η πρώτη από πέντε αδελφές, πέταμα για τον πατέρα της και κατάρα για τη μάνα της -μεγαλύτερη κατάρα από τις άλλες της αδελφές.

-Διάολε, βγήκες πρώτη κι έφτιαξες το καλούπι έτσι που βγάζω μόνο θηλυκά, την έψελνε η μάνα της με το που ξύπναγε.

Έτσι συνεχώς, μέχρι που η μάνα έβγαλε «παιδί» στην έκτη γέννα και σταμάτησε να ασχολείται με τις θυγατέρες.  Στα 19 τρυφερά της η Στελιανή είχε  μια καρδιά ματωμένη από γονιούς και μια την ανάγκη. Να φύγει από το σπίτι για οπουδήποτε, ρίχνοντας και μαύρη πέτρα πίσω. Έτσι η σοβαρή πρόταση της  Δέσποινας, της άρεσε κι έφυγε χωρίς πολλές πολλές αντιρρήσεις από το σπίτι.

- Πρόσεξε μόνο Στελιανή, της έδωσε συμβουλή η Δέσποινα, μην πεις εκεί ότι είσαι η πρώτη από πέντε αδελφές γέννα γιατί κάηκες. Θα σε πουν κι εκεί καταραμένη. Κι άμα φύγεις από κει δεν θα βρεις ούτε σπίτι να σε σκεπάσει, ούτε άντρα να σε καρπίσει.

Όταν την πήγε στον Κότρωνα με τα λιγοστά της ρούχα και ασπρόρουχα περασμένα σε ένα μπόγο, η Δέσποινα φρόντισε πρώτα να μην τους δει κανείς, έπειτα συνεννοήθηκε με το Θωμά, συναντήθηκαν έξω από το χωριό και καβάλα στα άλογα την πήγαν πέρα στον Γερακάρη στο Γύθειο να τους φωτίσει αν ετούτη είναι το γόνιμο χωράφι που γυρεύει η πατριά.

Ο γιατρός την έψαξε με τα εργαλεία του, μπροστά στη Δέσποινα, όπως νόμιζε σα γιατρός έμπειρος σε τέτοια και δεν είδε κάτι που να τον κάνει να ενοχληθεί, όμως δεν είπε λέξη. Βγήκε μόνο έξω χαμογελώντας  και ζήτησε από τον Θωμά να πάνε στην πλατεία, στου Παναγάκου τον καφενέ, να πιούν ένα ποτήρι και να αφήσουν τις γυναίκες να περπατήσουν στο νέο λιμάνι, να δουν τις μαούνες που πηγαινοέρχονται ξεφορτώνοντας τα καράβια αρόδου.

Πάνω στην τρίτη ρακή, του το ξεφούρνισε του Θωμά.

-Βρε Θωμά, ξέρεις πόσο φίλος μου είσαι, από παιδιά είμαστε μαζί,  το  ίδιο σχολειό βγάλαμε στον Άγιο Δημήτρη εδώ στον πάνω δρόμο. Για καλό σε ρωτάω.  Μα από τώρα να πας δεύτερη γυναίκα για σύγκρια στο σπίτι και στη Δέσποινα;

- Τι να κάνω Γιάννη; Την αγαπάω τη γυναίκα μου αλλά και τα παιδιά τα θέλω. Και όταν και η Δέσποινα το δέχτηκε και με παρακίνησε, μόνο τότε αποφάσισα να φέρω τη δεύτερη. Λοιπόν πες μου, είναι εντάξει;

- Άκου Θωμά, εκείνη φαίνεται εντάξει, αλλά σε αυτά δεν μπορεί να ξέρεις ποτέ σίγουρα ποιος είναι και ποιος δεν είναι εντάξει. Και στη Δέσποινα όπως την εξέτασα πολλές φορές δεν βρήκα κάτι το κακό. Σκέψου όμως να μην σου κάνει κι η Στελιανή παιδιά.

- Φάε τη γλώσσα σου ρε Γιάννη, γιατί να μη μου κάνει κι ευτούνη;

- Γιατί βρε παλιόφιλέ μου πώς να το πω, πολλές φορές δεν φταίει το χωράφι αλλά το σπόρι που του φυτεύεις…

-Τι θες να πεις ρε Γερακάρη; Έκανε οργισμένος ο Θωμάς, σηκώθηκε απότομα, άστραψαν τα μάτια του, έσφιξε τα φρύδια κι έπιασε ασυναίσθητα τη λαβή από το μαχαίρι στο ζωνάρι.

- Θωμά, κάτσε κάτω κι άσε τα αίματα, είπε χαμηλόφωνα ο Γερακάρης ηρεμώντας τον. Και κοίτα εδώ, με τα πάρε-δώσε σου στις παστρικιές ποτέ δεν συμφωνούσα. Λοιπόν, είμαι φίλος σου και γιατρός, για καλό στο λέω. Είναι μια πιθανότητα όπως και να το δεις. Και χειρότερα είναι να φανεί στη φαμίλια και στο χωριό ότι δεν μπορείς εσύ να κάνεις παιδιά.

- Και τι προτείνεις τότε,  μου το λες; ψέλλισε αρχίζοντας να ιδρώνει ο Θωμάς.

- Άκου να σου πω τι θα γίνει. Θα κάνουμε μαζί αυτά που πρέπει για να δούμε το σπόρο σου. Αν είναι εντάξει, τότε παίρνεις την Στελιανή σύγκρια και σου κάνει παιδιά. Αν δεν είναι, τότε άστην στην ησυχία της, είναι και μικρό κορίτσι και όμορφο να βρει άντρα, εμείς θα πολεμήσουμε το κακό στη ρίζα του και μπορεί να κάνεις με τον καιρό παιδί αλλά με την Δέσποινα θα το κάνεις που σε λατρεύει.

Ο Θωμάς το δέχτηκε. Θορυβήθηκε πάρα πολύ και η περηφάνια του κλονίστηκε. Όμως έχοντας διαβάσει πολλά βιβλία, του φάνηκαν λογικά αυτά που του έλεγε ο γιατρός. Την κοπέλλα δεν την άγγιξε αλλά την πήρε μαζί και την άφησε να μένει στον πύργο της αδελφής του. Η Στελιανή αισθάνθηκε ότι κάτι άλλαξε μετά την κουβέντα με το γιατρό αλλά δεν ήξερε τι. Η Δέσποινα που δεν είχε υποψιαστεί επίσης τίποτα, έμοιαζε να ξαναερωτεύθηκε τον Θωμά, εξηγώντας ρομαντικά την κίνησή του σαν απόδειξη της απέραντης αγάπης που της είχε και της αιώνιας πίστης που της είχε υποσχεθεί.

Ο γιατρός αφού τον εξέτασε διεξοδικά, του έδωσε ένα μπουκαλάκι με φάρμακο, κάποια βότανα να πίνει το ζουμί τους, προληπτικά  όλα, -έτσι του είπε- και στη Δέσποινα ο Θωμάς έλεγε πώς είναι για να τον κρατάει όρθιο στη σκληρή δουλειά της μέρας στα υποστατικά. Μετά από δυο μήνες η Δέσποινα ένιωσε άξαφνα κάτι να σκιρτάει μέσα της και αμέσως κατάλαβε ότι ήταν ο καρπός  του κύρη της.

Όταν με τη βοήθεια της Παναγίας, του γιατρού αλλά και της Στελιανής -που είχε γίνει πια βοηθός του στις γέννες, γεννήθηκε υγιέστατη η κόρη τους, το γλέντι που στήθηκε  στην καστροπολιτεία των Δημητρουλιάνων στον Κότρωνα ήταν τρικούβερτο. Ίσως ήταν η πρώτη φορά που γίνηκε στη Μάνη γλέντι για γέννα θηλυκού.  Και μάλιστα διπλό γλέντι αφού εκείνη την ημέρα διάλεξε ο Γερακάρης να ζητήσει σε γάμο την Στελιανή και τα όργανα έπαζαν ξανά και ξανά ως το ξημέρωμα. Έζησαν σε εκείνη τη γωνιά της Μάνης για πολλά χρόνια ευτυχισμένα με το όμορφο κοριτσάκι και το αγοράκι που έκανε  αμέσως μετά η Στελιανή στον Γερακάρη να γίνονται οι καλύτεροι φίλοι. ‘Εζησαν αυτοί καλά λοιπόν… κι εμείς καλύτερα..

Γλωσσάρι:

Σύγκρια: Η δεύτερη γυναίκα που έφερνε στο σπίτι ένας από γενιά με μεγάλη περιουσία, όταν η πρώτη δεν έκανε παιδιά και ήταν εθιμικό δίκαιο στην παλιά Μάνη ξεπερνώντας τις θρησκευτικές αντιρρήσεις. Μοιάζει η λέξη να  βγαίνει από το “συν-γραια”.  Πάντως το εθιμικό αυτό δίκαιο, στην πράξη πρέπει να εφαρμόστηκε μόνο στην οικογένεια των Νικλιάνων, από τις πλέον ξακουστές στη Μάνη.

Φαμέγιοι: Κάτοικοι της Μάνης, χωρίς ιδιαίτερα σημαντική περιουσία, συνήθως δούλευαν για να ζήσουν και σε ξένα κτήματα.

Γδικιωμός: Η εκδίκηση, η βεντέτα, ο άγραφος νόμος της Μάνης, όπου μέχρι και τα νεώτερα χρόνια, η επίσημη  ελληνική αστυνομία δεν ανακατευόταν.

Αχαμνόμεροι: Η λέξη συναντάται από την αρχαιότητα στη Μάνη και αναφέρεται στα χαμηλότερα κοινωνικά στρώματα, συνήθως ζούσαν σε οικισμούς σε “χαμηλά μέρη”,  κοντά σε ποτάμια ή τη θάλασσα.

Πατριά: Το όνομα, η γενιά και η περιουσία της οικογένειας που για να διαιωνιστεί έπρεπε να γεννηθούν αρσενικά παιδιά και μάλιστα αρκετά γιατί πολλά χάνονταν πάνω στο γδικιωμό. Συνήθως τις πιέσεις για αρσενικά παιδιά τις είχαν στα μεγάλα μανιάτικα σόγια όπου ήταν μεγαλύτερος και ο κλήρος.

ΥΓ1. Η φωτό επάνω είναι τωρινή από τον Κότρωνα ένα παραθαλάσσιο χωριό που βρίσκεται στην προσηλιακή Μάνη (την Ανατολική) .Οι πύργοι σήμερα διατηρούνται, ανακαινίζονται και ξεχωρίζουν.

ΥΓ2. Καλό ΣΚ σε όλους και όλες,  καλή ψήφο – καλό βόλι την Κυριακή στις εκλογές. Συγχωρέστε που δεν είμαι τακτικός στις επισκέψεις μου στα μπλογκ σας, με έχει πιάσει το καλοκαίρι μάλλον…